مواضع سینوسی رئیس‌جمهور ایالات متحده در رابطه با ایران، احتمالاً نزدیک‌ترین متحدانش را هم کلافه کرده است. دونالد ترامپ دوشنبه گذشته پس از دیدار با نخست وزیر قطر، جنگ با جمهوری اسلامی را به سبب تمایل همسایگان تهران به صلح، گزینه‌ای دور توصیف کرد. ساعاتی بعد اما در گفت‌وگوی رسانه‌ای حملات تازه علیه کشورمان را بعید ندانست و گفت: «نابودی بخش انرژی، صنعت و زیرساخت‌های آن‌ها تنها سه روز طول خواهد کشید».
این گفتار متناقض، بیانگر گرفتاری رئیس جمهور ایالات متحده است؛ او نه توان تغییر در میدان را دارد، نه ابتکاری برای پیشبرد مذاکره. در نهایت اعلام تهران مبنی بر اینکه پیش از پذیرفته شدن هفت شرطش در هر مذاکره‌ای، ورود به بحث هسته‌ای را نخواهد پذیرفت، ظاهراً ترامپ را آن قدر عصبانی کرده که دو روز پیش در توییتی نوشت:
«از معاون رئیس جمهور ونس خواسته‌ام که تمام توجه خود را بر مسائل داخلی بگذارد. ما به توافق با ایران نیازی نداریم. آن روزها مدت‌هاست گذشته است».
مأمور کردن ونس- فردی که این روزها به مهره اصلی واشنگتن در پیگیری دیپلماسی با جمهوری اسلامی تبدیل شده- در پرداختن به مسائل داخلی به جای سرگرم شدن با ایران، اوج کلافگی دونالد را نشان می‌دهد. در شرایطی که رئیس جمهور از انتخاب گزینه جنگ هراس دارد و مذاکره بدون چشم‌انداز است؛ این موضع بیانگر اتخاذ راه میانی و مسیر سومی بوده که البته مدت‌هاست توسط کاخ سفید پیگیری شده اما راه به جایی نبرده است؛ این راهبرد در تحریم و فشار اقتصادی خلاصه شده که به‌ویژه توسط وزیر خزانه‌داری ایالات متحده ترویج می‌شود. اسکات بسنت که از ترس تهدیدهای جمهوری اسلامی خانه و کاشانه را رها کرده و در یک پایگاه نظامی سکنا گزیده! در تشریح این رویکرد چنین می‌گوید: «به ایرانی‌ها پیشنهاد توافق داده شد و احتمالاً آن‌ها می‌توانستند پیش از انتخابات به توافق بهتری دست یابند. ترامپ دیگر فکر نمی‌کند که ما به توافق با ایران نیاز داریم و به اعمال فشار بر این کشور ادامه می‌دهیم». اما حرکت قطار سیاست ترامپ در مسیر بن‌بست بسنت در حالی است که فشار اقتصادی علیه تهران مدت‌هاست که آغاز شده و ترامپ در این باره چیز جدیدی برای عرضه ندارد. چندین دور تحریم اقتصادی، راهبرد فشار حداکثری و محاصره اقتصادی فلج‌کننده همه برای شکست اراده ملت ایران بود. در آخرین مورد ابتکار «دروازه آهنین» با نیت محاصره زمینی روی میز قرار دارد؛ راهبردی که به واسطه همسایگی ایران با هفت کشور از هم اکنون محکوم به شکست است.
مایکل سینگ، مدیرعامل مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک معتقد است وضعیت کنونی ممکن است برای مدتی ادامه یابد؛ وضعیتی که در آن ایران و آمریکا بر سر تنگه هرمز در بن‌بست باقی می‌مانند و واشنگتن نیز محاصره دریایی بنادر ایران را حفظ می‌کند. به گفته او، در چنین وضعیتی ادامه فشار اقتصادی برای ترامپ گزینه جذاب‌تری نسبت به تشدید عملیات نظامی یا دادن امتیاز به تهران است.
کاخ سفید از اظهارنظر مستقیم درباره تغییر مواضع ترامپ پس از انتخابات و احتمال جنگ با پایان باز خودداری کرده است، اما مارکو روبیو، وزیر خارجه، روز جمعه در سخنانی، از راهبرد فشار اقتصادی علیه ایران که نیاز به حمله نظامی را کاهش داده دفاع کرد. با این حال سیاست مبهم رئیس جمهور در قبال جمهوری اسلامی منتقدان بسیاری دارد. کوری بوکر، سناتور دموکرات ایالت نیوجرسی، جمعه در حاشیه گردهمایی دموکرات‌ها، ترامپ را به ایجاد بحران در سیاست خارجی متهم کرد و گفت: او «مانند فردی رفتار می‌کند که کشور را به آتش کشیده و اکنون می‌خواهد از مسئولیت آن کنار بکشد».
خبرنگار: هدایت جاوید
نظر شما